Πρωτοχρονιά: Σπάσιμο του ροδιού, για καλή τύχη

Ένα πανάρχαιο έθιμο του λαού μας για την γιορτινή μέρα της έλευσης του νέου χρόνου είναι «το σπάσιμο του ροδιού».

Για αιώνες τώρα, το ρόδι, θεωρείται το φρούτο που φέρνει καλοτυχία και αφθονία αγαθών στο σπίτι. Από την αρχαιότητα η ροδιά κατείχε μια ιδιαίτερη θέση στις αντιλήψεις των ανθρώπων, καθώς θεωρείτο ως ένα μαγικό δέντρο που ο καρπός του συμβόλιζε τον πλούτο και τη γονιμότητα.

Οι λέξεις ρόδι και ροδιά, εκτός από την προφανή τους ετυμολογική σχέση με τη νήσο της Ρόδου, είναι άμεσα συνδεδεμένες με τις έννοιες ροή και δύναμη. Η δύναμη λοιπόν αυτού του καρπού είναι χαρακτηριστική στην ελληνική μυθολογία και όχι μόνο, αφού τα ιστορικά δεδομένα που σχετίζονται μ`αυτό τον καρπό είναι ανεξάντλητα.

Συγκεκριμένα, στην Αρχαία Ελλάδα πίστευαν πως η δύναμη του ροδιού κρυβόταν στους πολυάριθμους κόκκους του (αφθονία και γονιμότητα), αλλά και στο πορφυρό χρώμα του (χρώμα που φέρνει καλή τύχη). Δεν είναι τυχαίο εξάλλου πως, ακόμη και σήμερα, αποτελεί ένα από τα πιο εκφραστικά σύμβολα της ελληνικής λαογραφίας, με έντονη παρουσία σε κάθε μορφή και έκφραση της παραδοσιακής ζωής.

Τα έθιμα που σχετίζονται με το ρόδι, ποικίλλουν στην πράξη από τόπο σε τόπο και διαφέρουν μεταξύ τους όπως και τα μέρη της Ελλάδας στα οποία το συναντάμε. Τα πιο γνωστά βέβαια είναι η χρήση του στην Παρασκευή των κολλύβων, η συμμετοχή του σε διάφορες φάσεις του γαμήλιου εθιμικού κύκλου και φυσικά, το σπάσιμό του την Πρωτοχρονιά ως ένδειξη καλού ποδαρικού για το νέο έτος.

Ένα από αυτά, το γνωστό σε όλους «σπάσιμο του ροδιού», είναι ένα πανάρχαιο έθιμο του λαού μας που ξεκίνησε από την Πελοπόννησο.

Σε κάποιες περιοχές της Ελλάδος, σπάνε το ρόδι, αμέσως μετά την αλλαγή του χρόνου. Βγαίνουν όλοι έξω από το σπίτι πριν αλλάξει ο χρόνος, κλείνοντας όλα τα φώτα. Μόλις μπει το νέο έτος και αφού ανταλλάξουν ευχές, ο νοικοκύρης ή όποιο άλλο μέλος της οικογένειας, θεωρείται τυχερό, μπαίνει μέσα, με το δεξί, σπάει το ρόδι πίσω από την εξώπορτα, το ρίχνει δηλαδή κάτω με δύναμη, για να σπάσει και να πεταχτούν οι ρώγες του παντού και ταυτόχρονα λέει: «με υγεία, ευτυχία και χαρά το νέο έτος κι όσες ρώγες έχει το ρόδι, τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη τη χρονιά».

Τα παιδιά μαζεμένα γύρω-γύρω κοιτάζουν οι ρώγες, αν είναι τραγανές και κατακόκκινες. Όσο γερές κι όμορφες είναι οι ρώγες, τόσο χαρούμενες κι ευλογημένες θα είναι οι μέρες που φέρνει μαζί του ο νέος χρόνος.

Και μία παραλλαγή της ευχής, την οποία προτιμώ:«Όσο βαρύ είναι το ρόδι, τόσο βαρύ να είναι το πορτοφόλι μας, όσο γεμάτο καρπούς είναι το ρόδι, να είναι γεμάτο το σπίτι μας με καλά και όσο κόκκινο είναι το ρόδι, τόσο κόκκινη να είναι και η καρδιά μας!»

Ας ευχηθούμε λοιπόν όλοι οι μέρες που θα φέρει μαζί του ο καινούριος χρόνος να είναι χαρούμενες κι ευλογημένες, πολύχρωμες και γεμάτες, γερές και όμορφες όπως ακριβώς αυτός ο μαγικός καρπός.

Check Also

Εορτολόγιο: Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής

Share Twitter 7 Ιανουαρίου: Σύναξις του Ιωάννου του Προδρόμου και βαπτιστού Ο Άγιος Ιωάννης ο …

Εορτολόγιο: Άγια Θεοφάνεια – Η βάπτισης του Ιησού Χριστού

Share Twitter Εορτολόγιο: Άγια Θεοφάνεια – Η βάπτισης του Ιησού Χριστού Τα Θεοφάνεια γιορτάζει σήμερα …