Να πράξουμε ότι είναι δυνατόν για να τερματιστεί η τουρκική κατοχή
Οι ήρωές μας ορίζουν το χρέος όλων εμάς, που βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή στην ηγεσία του τόπου, να πράξουμε ότι είναι δυνατόν για να τερματιστεί η τουρκική κατοχή, είπε σήμερα Δευτέρα, 20 Ιουλίου 2026, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης.
Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, μετά το πέρας της επιμνημόσυνου δέησης υπέρ των πεσόντων Αξιωματικών και Οπλιτών κατά την τουρκική εισβολή του 1974, στον Τύμβο Μακεδονίτισσας, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε: «Δύσκολη η σημερινή μέρα και σίγουρα όχι για πολλά λόγια. Εκείνο που θα ήθελα να πω είναι ότι οι ήρωές μας εδώ στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας, αλλά και όπου αλλού αναπαύονται ανά το παγκύπριο –στα Φυλακισμένα Μνήματα, σε όλες τις περιοχές της ελεύθερης αλλά και της κατεχόμενης Κύπρου– ορίζουν και το χρέος, την ευθύνη όλων εμάς που βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή στην ηγεσία του τόπου, για να πράξουμε ότι είναι δυνατόν για να τερματιστεί η τουρκική κατοχή. Να απελευθερώσουμε τον τόπο μας, να επανενώσουμε την πατρίδα μας. Αυτό θα είναι, αν θέλετε, και το μνημόσυνο για όλους αυτούς που θυσιάστηκαν, για να υπάρχουμε σήμερα εμείς. Προς αυτή την κατεύθυνση εργαζόμαστε συστηματικά, στη βάση ενός πολύ συγκεκριμένου πλάνου και σχεδιασμού, έτσι ώστε, επαναλαμβάνω, να πετύχουμε την υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητά μας, που είναι η τερματισμός της κατοχής, η απελευθέρωση, η επανένωση της πατρίδας μας.»
Κληθείς να αναφερθεί στην επικείμενη κάθοδο του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών κ. António Guterres στην Κύπρο και αν αναμένουμε τη σύγκλιση πενταμερούς ή και την ανακοίνωση άλλων εξελίξεων, ο Πρόεδρος δήλωσε: «Σίγουρα ο στόχος είναι ο καθορισμός και η σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης, κατά τη διάρκεια της οποίας θα ανακοινωθεί επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν. Από δικής μας πλευράς είμαστε έτοιμοι. Έχουμε διαβιβάσει την ετοιμότητά μας στον ΓΓ. Αντιλαμβάνεστε ότι όλα εξαρτώνται από την αντίδραση της Τουρκίας. Εν όψει της καθόδου του ΓΓ συνεχίζονται οι σχετικές διεργασίες, τόσο από τον ίδιο όσο και από την προσωπική του απεσταλμένη, αλλά και από την Ευρωπαϊκή Ένωση , που αποδεικνύει με πράξεις την ετοιμότητα να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο. Και ευελπιστούμε όταν θα είναι εδώ ο ΓΓ να υπάρξουν θετικές ανακοινώσεις προς την κατεύθυνση που σας προανέφερα.»
Ερωτηθείς κατά πόσον βλέπει κάτι διαφορετικό από πλευράς Τουρκίας αυτή τη φορά, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε: «Όλοι θα κριθούμε. Με πράξεις σίγουρα και όχι με δηλώσεις. Θεωρώ ότι ο ΓΓ έχει ξεκινήσει μια πολύ σημαντική προσπάθεια από τον Μάρτιο του 2026, όπως ανέφερα πολλές φορές, στη βάση κάποιων συζητήσεων που είχε με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, με την τουρκική κυβέρνηση, και ευελπιστούμε αυτό να το δούμε και στην πράξη. Το σίγουρο, και αυτό είναι το μήνυμα που βγαίνει ξεκάθαρα προς την κατεύθυνση της Άγκυρας, οι όποιες θετικές εξελίξεις στα ευρωτουρκικά –που αναμφίβολα το έχουμε ακούσει, το γνωρίζουμε από πρώτο χέρι και ως κράτος μέλος της ΕΕ– που επιδιώκει η Τουρκία περνούν μέσα από θετικές συγκεκριμένες εξελίξεις όσον αφορά στην επίλυση του Κυπριακού. Μιλώ πάντα, για να μην υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου, των αρχών, των αξιών και του δικαίου της ΕΕ, χωρίς τις όποιες εποικοδομητικές ή μη ασάφειες.»
Κληθείς να σχολιάσει κατά πόσον γίνονται πιο έντονες πιέσεις προς την Τουρκία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε: «Δεν είναι θέμα πιέσεων. Αν θέλετε, είναι θέματα που συζήτησε πρωτίστως ο ΓΓ, τώρα συζητά η ΕΕ. Η προσωπική απεσταλμένη αντιλαμβάνομαι ότι θα βρεθεί στην Τουρκία πριν από την κάθοδό της στην Κύπρο και στη βάση των αποτελεσμάτων όλων αυτών των προσπαθειών, θα δούμε και το τι θα βγει με την παρουσία εδώ του ΓΓ. Σίγουρα η παρουσία του είναι μια θετική εξέλιξη. Να σας θυμίσω που ήμασταν τον Μάρτιο του 2023, όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση του τόπου [και] που είμαστε σήμερα μέσα από συστηματική δουλειά, επιμονή, υπομονή, πλάνο, συγκεκριμένο σχεδιασμό.»
Ερωτηθείς κατά πόσο έχει καθοριστεί το πρόγραμμα του ΓΓ των ΗΕ, ο Πρόεδρος είπε: «Θα ανακοινώσει ο ΓΓ το πρόγραμμά του. Ναι, γνωρίζουμε σε γενικές γραμμές το πρόγραμμα που θα ακολουθήσει. Επίσημες ανακοινώσεις θα γίνουν από τον ίδιο τον ΓΓ.» Σε ερώτηση σχετικά με το αν αναμένεται τριμερής συνάντηση την Τετάρτη, 29 Ιουλίου 2026, ο Πρόεδρος απάντησε εκ νέου πως σίγουρα θα υπάρξει κοινή συνάντηση, όμως το πρόγραμμα θα ανακοινωθεί από τον ίδιο τον ΓΓ.
Κληθείς να αναφερθεί και σε πιθανή κάθοδο στην Κύπρο του Ειδικού Απεσταλμένου για το Κυπριακό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Raffaele Fitto, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε: «Είμαστε σε επαφή με τον αντιπρόεδρο της Επιτροπής. Επιθυμεί να επισκεφθεί την Κύπρο. Δεν αποκλείω, στη βάση του προγράμματός του, ανά πάσα στιγμή να επισκεφθεί την Κύπρο. Επαναλαμβάνω, χαιρετίζουμε αυτή την ενισχυμένη εμπλοκή από την ΕΕ. Ήταν κάτι που επιδιώξαμε από την πρώτη μέρα ανάληψη της διακυβέρνησης του τόπου. Ο διορισμός εν ενεργεία αντιπροέδρου της Επιτροπής δείχνει και ένα πιο αυξημένο ενδιαφέρον της προέδρου της Επιτροπής και η παρουσία της ΕΕ είναι καθοριστική προς δύο σημεία. Το πρώτο αφορά στα ευρωτουρκικά που προανέφερα. Το δεύτερο και εξίσου σημαντικό είναι η ανάγκη η όποια ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού να συμβαδίζει με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, με τις αρχές και τις αξίες της ΕΕ. Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος μέλος. Θα συνεχίζει να είναι και μετά από μια ενδεχόμενη λύση. Άρα, η ΕΕ έχει πρωταγωνιστικό ρόλο να διαδραματίσει.»
Τέλος, σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι ο Τούρκος Πρόεδρος δεν θα έρθει τελικά στα κατεχόμενα, ο Πρόεδρος απάντησε: «Το έχω ακούσει, ερωτήθηκα και χθες από μια συνάδελφό σας. Δεν αλλάζει οτιδήποτε γιατί δεν θα έρθει ο κ. Erdoğan. Θα έρθει κάποιος άλλος να εκπροσωπήσει τον κ Erdoğan. Ενδεχομένως ο αντιπρόεδρος της τοπικής κυβέρνησης ή κάποιος υπουργός, δεν γνωρίζω αυτή τη στιγμή, αλλά δεν αλλάζει τίποτα σε σχέση με το έγκλημα της Τουρκίας εδώ στην Κύπρο εδώ και δεκαετίες.»