Το αποτέλεσμα του 2026 ως αφετηρία, η άνοδος της Αριστεράς και η ανάγκη ο ΔΗΣΥ να οικοδομήσει από σήμερα τη δική του πρόταση για το 2028.
Του Μάριου Ηλία *
Το 2028 μπορεί ημερολογιακά να απέχει ακόμη, πολιτικά όμως η συζήτηση έχει ήδη αρχίσει. Οι Βουλευτικές Εκλογές του 2026 δημιούργησαν νέα δεδομένα και, ειδικά για εμάς στον Δημοκρατικό Συναγερμό, απέδειξαν κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: ότι μπορούμε να ανατρέψουμε καταστάσεις που λίγους μήνες προηγουμένως έμοιαζαν εξαιρετικά δύσκολο να ανατραπούν. Μέσα από μια μεγάλη συλλογική προσπάθεια της παράταξης, των στελεχών, των μελών και κυρίως των υποψηφίων μας, καταφέραμε να πετύχουμε έναν στόχο που για πολλούς έμοιαζε σχεδόν ακατόρθωτος.
Αυτό είναι κάτι που δικαιούμαστε να αναγνωρίσουμε και για το οποίο πρέπει να είμαστε περήφανοι. Θα ήταν όμως μεγάλο λάθος να θεωρήσουμε ότι το αποτέλεσμα των Βουλευτικών μάς επιτρέπει να εφησυχάσουμε. Αντίθετα, πρέπει να αποτελέσει την αφετηρία της επόμενης προσπάθειας, γιατί οι Προεδρικές Εκλογές είναι μια εντελώς διαφορετική αναμέτρηση, με διαφορετικές απαιτήσεις, ευρύτερα ακροατήρια και διαφορετικές πολιτικές συμμαχίες.
Μια ισχυρή Αριστερά που δεν πρέπει να υποτιμήσουμε
Σε αυτή τη συζήτηση θεωρώ ότι πρέπει να είμαστε ειλικρινείς και πολιτικά ρεαλιστές. Το ΑΚΕΛ δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Μπορούμε να έχουμε, και έχουμε, σημαντικές ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές μαζί του, όμως αυτό δεν πρέπει να μας εμποδίζει να αναγνωρίζουμε τα δεδομένα και να αξιολογούμε σωστά τον πολιτικό μας αντίπαλο.
Το ΑΚΕΛ έχει ήδη θέσει το 2028 στον πολιτικό του σχεδιασμό και η ηγεσία του μιλά ανοικτά για τη δημιουργία ενός ευρύτερου προοδευτικού πόλου και ενός πλειοψηφικού κοινωνικού ρεύματος. Πρόκειται για μια προσπάθεια που δεν περιορίζεται στην παραδοσιακή εκλογική βάση του κόμματος, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει ευρύτερες πολιτικές και κοινωνικές συγκλίσεις με ορίζοντα τις επόμενες Προεδρικές.
Αυτό οφείλουμε να το αντιμετωπίσουμε ως πολιτική στρατηγική και όχι ως μια ακόμη κομματική εξαγγελία. Το ΑΚΕΛ διαθέτει οργανωτική δομή, ιστορικούς δεσμούς με σημαντικό μέρος της κοινωνίας και δυνατότητα συσπείρωσης. Εάν καταφέρει παράλληλα να διευρύνει την απήχησή του προς πολίτες που δεν ανήκουν στον παραδοσιακό του χώρο, τότε θα αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα στην εξίσωση του 2028.
Γι’ αυτό και το μεγαλύτερο λάθος που θα μπορούσαμε να κάνουμε μετά τις Βουλευτικές του 2026 θα ήταν να θεωρήσουμε ότι, επειδή καταφέραμε να ανατρέψουμε μια δύσκολη κατάσταση, ο δρόμος μπροστά μας έγινε ευκολότερος. Δεν έγινε. Η επιτυχία πρέπει να μας δώσει αυτοπεποίθηση, όχι εφησυχασμό. Ιδιαίτερα όταν ένας βασικός πολιτικός μας αντίπαλος έχει ήδη αρχίσει να οργανώνει την επόμενη μεγάλη του μάχη.
Η ετερόκλητη συμμαχία γύρω από τον Νίκο Χριστοδουλίδη
Στην άλλη πλευρά της πολιτικής εξίσωσης βρίσκεται ο Νίκος Χριστοδουλίδης και οι δυνάμεις που συγκροτούν ή στηρίζουν την κυβέρνησή του. Το 2023 κατάφερε να φέρει κάτω από την ίδια εκλογική ομπρέλα κόμματα, προσωπικότητες και ψηφοφόρους με διαφορετικές πολιτικές καταβολές και αυτό αποδείχθηκε εκλογικά αποτελεσματικό.
Το ερώτημα για το 2028 είναι κατά πόσο αυτή η ετερόκλητη συμμαχία μπορεί να αποκτήσει διάρκεια και, κυρίως, μια σαφή και συνεκτική πολιτική ταυτότητα. Ποιο είναι το κοινό πολιτικό νήμα που συνδέει δυνάμεις και ανθρώπους με διαφορετικές αφετηρίες και διαφορετικές θέσεις σε σημαντικά ζητήματα; Η απάντηση δεν χρειάζεται να δοθεί σήμερα. Θα δοθεί μέσα από το έργο της κυβέρνησης μέχρι το τέλος της πενταετίας και, τελικά, θα αξιολογηθεί από τους ίδιους τους πολίτες.
Για εμάς στον Δημοκρατικό Συναγερμό, όμως, θεωρώ ότι υπάρχει μια παγίδα την οποία πρέπει να αποφύγουμε. Δεν πρέπει να οικοδομήσουμε τη στρατηγική μας για το 2028 αποκλειστικά ως αντίδραση ούτε προς το ΑΚΕΛ ούτε προς τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Η δική μας πορεία πρέπει να στηριχθεί πρωτίστως στη δική μας πολιτική πρόταση και στο τι θέλουμε εμείς να εκπροσωπήσουμε για την Κύπρο της επόμενης δεκαετίας.
Πριν από το «ποιος», να απαντήσουμε στο «τι»
Η συζήτηση για τις Προεδρικές πολύ εύκολα μετατρέπεται σε συζήτηση ονομάτων. Ποιος ενδιαφέρεται, ποιος μπορεί να ενώσει διαφορετικούς χώρους και ποιος θα μπορούσε να είναι υποψήφιος. Θεωρώ ότι για εμάς αυτή η συζήτηση, σε αυτή τη φάση, δεν είναι η σημαντικότερη. Πριν συζητήσουμε το «ποιος», πρέπει πρώτα να απαντήσουμε στο «τι».
Πρέπει να καθορίσουμε τι θέλουμε να εκπροσωπεί ο Δημοκρατικός Συναγερμός την επόμενη δεκαετία και ποια είναι η δική μας πρόταση για την Κύπρο του 2030 και του 2035. Τι απαντούμε στον νέο άνθρωπο που εργάζεται αλλά δυσκολεύεται να αποκτήσει τη δική του κατοικία; Πώς στηρίζουμε τη μεσαία τάξη, τις νέες οικογένειες, τους εργαζομένους, τους αυτοεργοδοτούμενους και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις; Ποιο είναι το σχέδιό μας για την ενέργεια και το κόστος ηλεκτρισμού, την ανάπτυξη, την παιδεία, την ασφάλεια, το μεταναστευτικό και τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους; Και, πάνω απ’ όλα, ποια είναι η στρατηγική μας για το Κυπριακό;
Αυτή είναι, κατά τη γνώμη μου, η ουσιαστική συζήτηση που πρέπει να προηγηθεί. Γιατί ο υποψήφιος που τελικά θα εκφράσει την παράταξη δεν πρέπει απλώς να φέρει ένα όνομα ή μια προσωπική δυναμική. Πρέπει να εκφράζει ένα συγκεκριμένο πολιτικό σχέδιο, το οποίο θα έχει προηγουμένως συζητηθεί με την κοινωνία και θα μπορεί να απευθυνθεί πολύ πέρα από τα παραδοσιακά όρια του Δημοκρατικού Συναγερμού.
Το 2026 να γίνει αφετηρία και όχι προορισμός
Οι Βουλευτικές μάς έδωσαν ένα πολύτιμο μάθημα. Όταν η παράταξη κινητοποιείται, όταν τα στελέχη και οι υποψήφιοί της βρίσκονται πραγματικά μέσα στην κοινωνία, όταν ακούμε τους πολίτες και μεταφέρουμε τις ανησυχίες τους στην πολιτική μας πρόταση, μπορούμε να ανατρέψουμε ακόμη και πολύ δύσκολα δεδομένα. Αυτή ακριβώς τη δυναμική πρέπει να διατηρήσουμε, χωρίς όμως να θεωρήσουμε ότι η δουλειά ολοκληρώθηκε.
Το αποτέλεσμα του 2026 πρέπει να γίνει αφετηρία και όχι προορισμός. Χρειάζεται να ξαναμιλήσουμε με ανθρώπους που απομακρύνθηκαν από τον ΔΗΣΥ, να ανοίξουμε ακόμη περισσότερο την παράταξη στη νέα γενιά και να ακούσουμε περισσότερο τη μεσαία τάξη, τους ανθρώπους της πραγματικής οικονομίας και τις νέες οικογένειες. Κυρίως, χρειάζεται να μετατρέψουμε αυτά που ακούμε σε συγκεκριμένες, εφαρμόσιμες πολιτικές που θα βελτιώνουν την καθημερινότητα και θα δημιουργούν προοπτική για τη χώρα.
Ο Δημοκρατικός Συναγερμός δεν χρειάζεται να χάσει την ταυτότητά του για να διευρύνει ξανά την κοινωνική του βάση. Χρειάζεται να εκφράσει με σύγχρονο τρόπο τις αρχές μιας ευρωπαϊκής, μεταρρυθμιστικής και υπεύθυνης παράταξης, η οποία μπορεί να συνδυάζει την οικονομική ανάπτυξη με την κοινωνική συνοχή, τη δημοσιονομική υπευθυνότητα με την κοινωνική ευαισθησία και τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό με ένα συγκεκριμένο εθνικό σχέδιο για την Κύπρο.
Το ΑΚΕΛ προετοιμάζεται για το 2028. Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη θα κριθεί τότε από το έργο και τα αποτελέσματα της πενταετίας της. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός έχει μπροστά του τον χρόνο και την ευκαιρία να οικοδομήσει τη δική του ολοκληρωμένη πρόταση. Δεν χρειάζεται λοιπόν να ξεκινήσουμε από τώρα μια παρατεταμένη συζήτηση προσώπων. Χρειάζεται πρώτα πολιτική, πρόγραμμα και ουσιαστική επαφή με την κοινωνία και, όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή, το πρόσωπο που θα μπορεί να εκφράσει πειστικά αυτή την πρόταση.
Το 2026 αποδείξαμε ότι μπορούμε να ανατρέψουμε δύσκολα δεδομένα. Το στοίχημα τώρα είναι μεγαλύτερο: να δημιουργήσουμε εμείς τα δεδομένα του 2028.
*Οικονομολόγος
Υπεύθυνος Χαρτοφυλακίου Μεταφορών ΔΗΣΥ
Mέλος του Π.Γ. του ΔΗΣΥ