Ο Υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος, σε δηλώσεις του μετά το πέρας του Υπουργικού Συμβουλίου ανέφερε ότι για πρακτικούς λόγους, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, δεν θα παραστεί σήμερα στο Νταβός για την υπογραφή της πράξης προσχώρησης στο Συμβούλιο για την Ειρήνη.
Αυτούσια η δήλωση:
Καλημέρα σας. Να σας ενημερώσω για τέσσερα θέματα.
Ξεκινώ πρώτα από το ζήτημα που αφορά το Συμβούλιο για την Ειρήνη, το Board of Peace. Θέλω ευθύς εξαρχής να εκφράσουμε για άλλη μια φορά τις θερμές ευχαριστίες προς τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών για την πρόσκληση. Σε έναν κλειστό κύκλο προσκληθέντων έχει, νομίζω, ιδιαίτερη σημασία το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ήταν μέρος αυτής της κλειστής ομάδας.
Σε ό,τι αφορά το τελετουργικό, λήφθηκε εκ των υστέρων μία πρόσκληση απευθυνόμενη προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, για να παραστεί σήμερα στο Davos για την υπογραφή του Καταστατικού Χάρτη, ή, ορθότερα, της Πράξης Προσχώρησης. Ο Πρόεδρος δεν θα ήτο στο Davos για λόγους που είχαν να κάνουν με άλλες υποχρεώσεις του, ως εκ τούτου δεν ήταν και πρακτικά δυνατόν να συμμετάσχει.
Παρ’ όλα τούτα, πρέπει να σημειώσουμε τα παρακάτω: πρώτον, ότι η Κυπριακή Δημοκρατία στηρίζει κάθε προσπάθεια, η οποία αφορά στην ενίσχυση της θεμελίωσης της ειρήνης και της επίλυσης διαφορών, πάντοτε εντός του πλαισίου που θέτει το διεθνές δίκαιο, και φυσικά ο Καταστατικός Χάρτης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (OHE).
Στηρίζουμε ακόμη περισσότερο τις πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί, κι αυτό είναι κάτι το οποίο είχε γίνει ευθύς εξαρχής, του Προέδρου Trump σε σχέση με την ειρηνευτική διαδικασία στη Γάζα. Έχουμε χαιρετίσει την υπογραφή της συμφωνίας αυτής, με παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, θυμίζω, στο Sharm El Sheikh, καθώς επίσης και την πολύ πρόσφατη ανακοίνωση της μετάβασης στη δεύτερη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας για τη Γάζα.
Διευκρινίζεται ότι το Board of Peace, η αρχική προσέγγιση, αφορούσε στη λειτουργία του άμεσα ως προς το ζήτημα της Γάζας, ως προς το οποίο υπήρξε και η σχετική ρύθμιση σε επίπεδο Συμβουλίου Ασφαλείας του OHE διά του ψηφίσματος 2803.
Ως εκ τούτου, η Κυπριακή Δημοκρατία προσεγγίζει αυτή την πτυχή με ιδιαίτερα θετική προσέγγιση, και είναι κάτι το οποίο συζητούμε με την αμερικανική πλευρά, καθώς επίσης και με φίλες χώρες, ειδικότερα εντός και μέσα στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
Σε ό,τι έχει να κάνει με την ευρύτερη συμμετοχή στο Συμβούλιο για την Ειρήνη, το οποίο ο Καταστατικός Χάρτης του αποδίδει μια ευρύτερη ακριβώς λειτουργία, αυτά είναι ζητήματα, τα οποία προσεγγίζονται στο πλαίσιο και λαμβάνοντας υπόψη και τον ρόλο της Δημοκρατίας ως Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Γίνονται προσπάθειες στις Βρυξέλλες για τη διαμόρφωση μιας κοινής θέσης και στάσης ως προς τούτο, οι οποίες βρίσκονται εν εξελίξει και δεν έχουν στην ουσία κατάληξη μέχρι αυτήν τη στιγμή.
Αυτή μας η στάση έχει επικοινωνηθεί προς την αμερικανική πλευρά, και θέλω επίσης να κάνω μια τελευταία αναφορά ως προς αυτό το ζήτημα. Δεν θεωρώ ότι μπορεί να υπάρξει η οποιαδήποτε προσπάθεια δημιουργίας εντύπωσης αντίφασης ως προς το ότι η πρόσκληση αυτή δεδομένα απευθύνθηκε προς την πλευρά μας και δεδομένα τούτη η πρόσκληση αφορούσε σε έναν περιορισμένο αριθμό κρατών. Τα ζητήματα της μετέπειτα εξέλιξης της κατάστασης με έναν δυναμικό τρόπο, με όσα συμβαίνουν στη Γροιλανδία και ούτω καθεξής, δεν αναιρούν τη σημασία της πρόσκλησης που ελήφθη, και ως εκ τούτου θεωρούμε ότι προσεγγίστηκε από πλευράς μας με έναν πάρα πολύ προσεκτικό και ισορροπημένο τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις απαραίτητες και εφαρμοστέες παραμέτρους.
Σε κάθε περίπτωση, είναι προτιμότερο να έχεις να διαχειριστείς πολύπλοκα και λεπτά ζητήματα τούτης της φύσης, παρά να είχες αποκλειστεί εκ των προτέρων από μια τέτοια διαδικασία. Και αυτό από μόνο του παραπέμπει στην επιτυχημένη προσπάθειά μας για αναβάθμιση του status και της αντιμετώπισης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το δεύτερο θέμα, στο οποίο θέλω να αναφερθώ, αφορά σε μια πάρα πολύ πρόσφατη εξέλιξη: Την ψήφιση ψες από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των ΗΠΑ του Eastern Mediterranean Gateway Act, ως προς το περιεχόμενο. Αυτό αφορά μία νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία παραπέμπει προς τη σημασία του διαδρόμου India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC) για τις Ηνωμένες Πολιτείες, με ειδικότερη αναφορά σε σημεία-σταθμούς αυτού του project, με εταίρους που έχουν ειδική και ιδιαίτερη σημασία ως προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως η Ινδία, η Αίγυπτος, η Κύπρος, η Ελλάδα, το Ισραήλ. Άρα, είναι ένα περίγραμμα που έχει διαμορφωθεί, νομοθετικού περιεχομένου, το οποίο σκοπό έχει να κατευθύνει, στον βαθμό που είναι εσωτερικά θεσμικά τούτο δυνατόν εντός του συστήματος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (ΗΠΑ), την εξωτερική πολιτική, με απώτερο σκοπό να γίνεται reporting, αναφορές, προς το νομοθετικό σώμα, σε σχέση με το πως έχει η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ ευθυγραμμιστεί με αυτές τις παραμέτρους που θέτει ο νομοθέτης.
Θέλω να αναφέρω ότι αυτό είναι το πρώτο βήμα στη νομοθετική διαδικασία. Το επόμενο είναι να πάει στην Ολομέλεια και εν συνεχεία, εφόσον υπερψηφιστεί στη Γερουσία, για να ακολουθηθεί παρόμοια διαδικασία. Είναι ένα πρώτο βήμα. Eίναι ένα πρώτο βήμα όμως, το οποίο ενεκρίθη με 45 θετικές ψήφους και μόλις δύο κατά, και είναι κάτι, το οποίο ως Κυπριακή Δημοκρατία χαιρετίζουμε και το εντάσσουμε στην ευρύτερη διαμόρφωση της σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες τόσο στο εκτελεστικό πεδίο όσο και στο νομοθετικό.
Τρίτον, θέλω να ανακοινώσω ότι στο πλαίσιο της περαιτέρω εμβάθυνσης και ενίσχυσης των διμερών σχέσεων μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), εν συνεχεία της πρόσφατης επίσκεψης του Προέδρου των ΗΑΕ στη Λευκωσία, αύριο μεταβαίνει στο Abu Dhabi αντιπροσωπία διυπουργική που περιλαμβάνει τον Υπουργό Ενέργειας, την Υπουργό Γεωργίας, τον Υφυπουργό Έρευνας και τον Υπουργό Εξωτερικών, με σκοπό να πραγματοποιηθούν σειρά επαφών με ομολόγους μας για ζητήματα, τα οποία είναι απορρέοντα της στρατηγικής φύσης της σχέσης όπως τούτη διαμορφώθηκε, και του σχεδίου δράσης, του action plan, το οποίο είχε συζητηθεί στη Λευκωσία. Οπωσδήποτε θα δούμε ζητήματα που άπτονται τόσο του ενεργειακού πεδίου, όσο και σε θέματα που έχουν να κάνουν με τη λειψυδρία. Θα είναι μέρος των συζητήσεων και συνεχίζεται μια προσπάθεια ακριβώς εμβάθυνσης αυτής της εξαιρετικά σημαντική στρατηγικής σχέσης, σχέση η οποία, υπενθυμίζω, ήδη απέφερε απτά αποτελέσματα.
Τέλος, ενημερώνω ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα μεταβεί εντός της ημέρας στις Βρυξέλλες, όπου έχει συγκληθεί έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με αντικείμενο πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν γεωπολιτικής, γεωστρατηγικής φύσης ζητήματα. Αναμένεται ότι περισσότερες λεπτομέρειες θα δοθούν στη δημοσιότητα από τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, κατόπιν της εξέλιξης των συζητήσεων στις Βρυξέλλες.
