Πρόταση για εισαγωγή δυο νέων αδικημάτων: την οργανωμένη διαδικτυακή στοχοποίηση και την κακόβουλη δημοσιοποίηση στοιχείων εντοπισμού ή ταυτοποίησης
Δήλωση Προέδρου Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών και Βουλεύτριας ΔΗΣΥ Λεμεσού Φωτεινής Τσιρίδου
Η προστασία της προσωπικής ασφάλειας, της ιδιωτικής ζωής και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση κάθε ευνομούμενης Πολιτείας.
Η υποχρέωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία η τεχνολογία επιτρέπει την ταχύτατη διάδοση πληροφοριών, αλλά και την οργάνωση εκστρατειών παρενόχλησης και εκφοβισμού σε βάρος συγκεκριμένων προσώπων.
Ένας άνθρωπος μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με συστηματική διαδικτυακή παρενόχληση, με συντονισμένες ενέργειες περισσότερων προσώπων ή με τη δημοσιοποίηση στοιχείων που αποκαλύπτουν πού κατοικεί, πού εργάζεται ή πού βρίσκονται τα μέλη της οικογένειάς του.
Όταν τέτοιες πρακτικές χρησιμοποιούνται για σκοπούς εκφοβισμού και πληρούν τις προϋποθέσεις παράνομης συμπεριφοράς, οι συνέπειες μπορούν να ξεπεράσουν κατά πολύ τα όρια μιας διαδικτυακής αντιπαράθεσης.
Ο νόμος του 2021 αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση της παρενόχλησης και της παρενοχλητικής παρακολούθησης, περιλαμβανομένων συμπεριφορών που εκδηλώνονται μέσω ηλεκτρονικής επικοινωνίας.
Η πρόταση που βρίσκεται σήμερα ενώπιόν μας δεν παραγνωρίζει το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο. Αντιθέτως, στηρίζεται σε αυτό και επιδιώκει να το ενισχύσει, με ειδικότερες ρυθμίσεις για σοβαρές μορφές διαδικτυακής παρενόχλησης.
Συγκεκριμένα, προτείνεται η εισαγωγή δύο νέων αδικημάτων.
Το πρώτο αφορά την οργανωμένη διαδικτυακή στοχοποίηση, όταν υπάρχει προηγούμενη συνεννόηση ή άλλη συντονισμένη δράση, γνώση του σκοπού παρενόχλησης ή εκφοβισμού και ουσιώδης συμβολή σε συμπεριφορά που συνιστά αδίκημα.
Το δεύτερο αφορά την κακόβουλη δημοσιοποίηση στοιχείων εντοπισμού ή ταυτοποίησης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις που συνδέονται με τον σκοπό της πράξης και τον πραγματικό και σοβαρό κίνδυνο στον οποίο αυτή είναι αντικειμενικά ικανή να εκθέσει το επηρεαζόμενο πρόσωπο ή την οικογένειά του.
Δεν επιδιώκεται, επομένως, η ποινικοποίηση οποιασδήποτε διαφωνίας, μιας έντονης δημόσιας αντιπαράθεσης ή μιας δυσάρεστης κριτικής.
Θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό να τονίσω αυτό το σημείο.
Η ελευθερία της έκφρασης και η προστασία της προσωπικότητας δεν αποτελούν δικαιώματα μεταξύ των οποίων καλούμαστε να επιλέξουμε. Αποτελούν δικαιώματα τα οποία ο νομοθέτης έχει υποχρέωση να προστατεύει, διασφαλίζοντας την αναγκαία ισορροπία.
Η πολιτική κριτική, ο δημοσιογραφικός έλεγχος, η ελεύθερη διατύπωση απόψεων και η σάτιρα αποτελούν θεμελιώδεις εκφάνσεις της δημοκρατίας. Ιδιαίτερα τα πρόσωπα που ασκούν δημόσια εξουσία οφείλουν να αποδέχονται αυξημένο έλεγχο και αυστηρή κριτική.
Ακριβώς γι’ αυτό η πρόταση περιλαμβάνει αυτοτελή διάταξη για την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης και της πληροφόρησης.
Δεν θεωρώ ότι θα υπηρετούσαμε τον σκοπό της προστασίας των πολιτών εάν, στην προσπάθεια αντιμετώπισης της παρενόχλησης, δημιουργούσαμε ασάφειες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την άσκηση θεμελιωδών ελευθεριών.
Η διάκριση πρέπει να είναι σαφής. Η νόμιμη κριτική προστατεύεται. Η ποινικά κολάσιμη παρενόχληση αντιμετωπίζεται με βάση συγκεκριμένα στοιχεία που πρέπει να αποδεικνύονται.
Πέραν της ειδικότερης περιγραφής των αδικημάτων, η πρόταση επιδιώκει και την ενίσχυση των δικαστικών μέσων προστασίας, ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζεται η συνέχιση παράνομης διαδικτυακής συμπεριφοράς, υπό τις προϋποθέσεις και με τις εγγυήσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Ήμουν πολύ ικανοποιημένη για το γεγονός ότι όλοι οι αρμόδιοι φορείς, η Νομική Υπηρεσία, το Υπουργείο της Δικαιοσύνης και ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος (όλοι οι φορείς) τάχθηκαν υπέρ της πρότασης και τη χαιρέτησαν. Την επόμενη Τετάρτη ξεκινούμε την κατ’ άρθρον συζήτηση με στόχο να τη βελτιώσουμε με τις εισηγήσεις που ακούσαμε και βεβαίως να την οδηγήσουμε στην ολομέλεια για ψήφιση.
Η δική μου επιδίωξη είναι να ενισχυθεί ουσιαστικά η προστασία των πολιτών από σοβαρές μορφές διαδικτυακής παρενόχλησης, με ένα πλαίσιο που θα παρέχει ασφάλεια δικαίου και θα σέβεται πλήρως τις συνταγματικές και ευρωπαϊκές εγγυήσεις.