Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, προσερχόμενος για τη δεύτερη ημέρα των διαβουλεύσεων στην άτυπη σύνοδο των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία», στη Λευκωσία, προέβη στις ακόλουθες δηλώσεις προς τους εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης:
«Σας καλωσορίζω στη Λευκωσία, την τελευταία διαιρεμένη και υπό κατοχή πρωτεύουσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Οι συζητήσεις μας χθες βράδυ αφορούσαν στο πώς θα επιτύχουμε την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ.
Οι συζητήσεις μας επικεντρώθηκαν κυρίως σε θέματα ενέργειας, άμυνας και ασφάλειας. Σε αυτό το πλαίσιο, σήμερα θα συζητήσουμε πώς μπορούμε να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητά μας.
Χαίρομαι ιδιαίτερα για το γεγονός ότι πρόκειται να υπογράψω, μαζί με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τον «Οδικό Χάρτη για Μία Ευρώπη, Μία Αγορά», ο οποίος καθορίζει ένα πολύ συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και στόχους με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς μας.
Ταυτόχρονα, είναι πολύ σημαντικό, αν θέλουμε να γίνουμε στρατηγικά αυτόνομοι, να διαθέτουμε τους κατάλληλους πόρους. Επομένως, η συζήτηση που θα διεξαγάγουμε για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) είναι εξαιρετικά σημαντική. Αναμένω να διεξαχθεί μια πολιτική και όχι τεχνική συζήτηση. Στόχος μας ως Προεδρίας είναι να παρουσιάσουμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου ένα ώριμο διαπραγματευτικό πακέτο με συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία.
Παράλληλα, είμαι πολύ περήφανος που σήμερα θα έχουμε μαζί μας τους ηγέτες της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, του Λιβάνου, της Συρίας και τον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC). Από τη χθεσινή συζήτηση κατέστη σαφές ότι πρέπει να κάνουμε πολύ περισσότερα, για να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας με τις χώρες της περιοχής, ώστε να την αναβαθμίσουμε σε στρατηγικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο, για παράδειγμα, αποτελεί ένα πολύ σημαντικό πρώτο βήμα.
Πρέπει να κάνουμε πολύ περισσότερα. Έχουμε κάποιες ιδέες, ως χώρα μέλος της ΕΕ στην περιοχή έχουμε κάποιες συγκεκριμένες προτάσεις να θέσουμε σήμερα επί τάπητος, και προσβλέπω στις συζητήσεις μας.»
Ερωτηθείς για τη σύγκρουση στο Ιράν και την ευρύτερη Μέση Ανατολή, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε: «Πρέπει να συνεργαστούμε με τις χώρες της περιοχής. Και οι χώρες της περιοχής εμπιστεύονται την ΕΕ. Θέλουν να συνεργαστούν μαζί μας, προκειμένου να επιτύχουμε μόνιμη αποκλιμάκωση. Όπως ανέφερα χθες το βράδυ, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί αποκλιμάκωση στην περιοχή χωρίς την ενεργό συμμετοχή της ΕΕ.»
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πρόσθεσε ότι, όπως είχε γίνει με την Αίγυπτο και την Ιορδανία, θα πρέπει να ξεκινήσουν συζητήσεις με τον Λίβανο με στόχο τη σύναψη μιας συνολικής στρατηγικής συμφωνίας. Είπε επίσης ότι είναι αναγκαία η πιο ενεργός εμπλοκή με το καθεστώς στη Συρία και ότι θα πρέπει να βρεθεί μια σταδιακή προσέγγιση για τη στήριξη της Συρίας. Τόνισε ότι, εφόσον σημειωθεί πρόοδος, αυτή θα πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχα βήματα, συμπεριλαμβανομένης της άρσης των κυρώσεων. Υπογράμμισε επίσης πως υπάρχουν αρκετές ιδέες που αφορούν σε όλες τις χώρες της περιοχής και ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επισκεφθεί την επόμενη εβδομάδα χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας, προκειμένου να τους ενημερώσει για τα αποτελέσματα της συνόδου και να εξετάσει τρόπους για κοινή μελλοντική πορεία και συνεργασία.
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με την ενεργειακή κρίση, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε: «Χθες το βράδυ συζητήσαμε την ενεργειακή κρίση υπό δύο οπτικές γωνίες. Η πρώτη αφορά στα βραχυπρόθεσμα μέτρα που παρουσίασε η Επιτροπή, και θα συνεχίσουμε τη συζήτηση. Μάλιστα, χθες βράδυ αποφασίσαμε να αναθέσουμε στους Υπουργούς Οικονομικών να συνεχίσουν τις συζητήσεις. Θα έχουμε δύο συνεδριάσεις του ECOFIN τον Μάιο, μία τακτική στις 5 Μαΐου και μία άτυπη στην Κύπρο στις 22-23 Μαΐου, προκειμένου να επανέλθουμε με συγκεκριμένες προτάσεις για βραχυπρόθεσμα μέτρα σχετικά με την ενεργειακή κρίση.
Ταυτόχρονα, πρέπει να δούμε τη συνολική εικόνα. Χρειαζόμαστε μια μακροπρόθεσμη προσέγγιση. Στο πλαίσιο επίσης της επιδίωξης στρατηγικής αυτονομίας, η συνολική εικόνα είναι η επίτευξη της ενεργειακής ένωσης. Σε αυτό το πλαίσιο, το ενεργειακό δίκτυο, για παράδειγμα, είναι πολύ σημαντικό, για την Κυπριακή Προεδρία αποτελεί προτεραιότητα, και ελπίζουμε ότι θα έχουμε μια γενική συμφωνία για το έργο μέχρι τον Ιούνιο.»
Ερωτηθείς σχετικά με το Άρθρο 42(7), ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι στο πλαίσιο του δείπνου εργασίας της 23ης Απριλίου 2026 είχε επιτευχθεί συμφωνία, ώστε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ετοιμάσει ένα σχέδιο στρατηγικής που θα περιγράφει τον τρόπο αντίδρασης σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος ενεργοποιήσει το Άρθρο 42(7).
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης εξέφρασε επίσης την ικανοποίησή του για τη συζήτηση και χαιρέτισε το γεγονός ότι όλα τα κράτη μέλη, τόσο εκείνα που είναι μέλη του ΝΑΤΟ όσο και εκείνα που δεν είναι, αναγνώρισαν την ανάγκη να υπάρχει ένα επιχειρησιακό σχέδιο για την περίπτωση ενεργοποίησης του Άρθρου 42(7).