Το θέμα του κόστους ενέργειας και τα αιτήματα που υποστηρίζει η Κύπρος, καθώς και τη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) καθόρισε ως σημαντικά, μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης.
Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους προσερχόμενος σήμερα Πέμπτη, 15 Οκτωβρίου 2026, στη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις Βρυξέλλες, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε τα ακόλουθα: «Πλούσιο σε ατζέντα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με πολλά θέματα. Θα ήθελα να σταθώ σε πέντε θέματα, τα οποία θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικά.
Το πρώτο αφορά στο κόστος της ενέργειας. Το αίτημά μας είναι απλό και ξεκάθαρο: Η ανάγκη επίδειξης περαιτέρω ευελιξίας από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για τη λήψη εθνικών μέτρων, αλλά και την ίδια στιγμή, η περαιτέρω αναστολή εφαρμογής του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών 2 (ETS 2). Είναι κάτι που ζητούν αρκετά κράτη μέλη. Θα το στηρίξουμε. Έχουμε μεταφέρει ήδη τη θέση μας.
Το δεύτερο θέμα αφορά στο ΠΔΠ. Χαιρετίζουμε τη νέα πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας, που κτίζει στην πετυχημένη πρόταση που υποβλήθηκε κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας. Το πρώτο που θέλω να πω είναι ότι φυσικά και αντιλαμβανόμαστε και στηρίζουμε την ανάγκη να ενισχυθούν νέες πολιτικές της ΕΕ, Άμυνα και Ασφάλεια, Ανταγωνιστικότητα, Μεταναστευτικό, αλλά την ίδια στιγμή αυτές δεν πρέπει να γίνουν εις βάρος της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, του Ταμείου Συνοχής, της Πολιτικής Συνοχής, που επωφελούνται οι Ευρωπαίοι πολίτες. Ελπίζω σήμερα να έχουμε ουσιαστική πρόοδο. Θεωρώ ότι θα υπάρξει και έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Νοέμβριο. Υπάρχουν κάποιες πολιτικές εξελίξεις, όπως οι εκλογές στην Ισπανία, το αποτέλεσμα στη Σουηδία, που ενδεχομένως να μας δημιουργήσουν κάποια θέματα. Είναι απαραίτητη ανάγκη να έχουμε πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους, διαφορετικά τα πράγματα σαφώς δυσκολεύουν και θεωρώ ότι θα στείλουμε και ένα αρνητικό μήνυμα και στους ευρωπαίους πολίτες, αλλά και στον κόσμο γενικότερα.
Τρίτο, Λίβανος. Χαιρετίζω την απόφαση για συγκρότηση αποστολής της ΕΕ. Ως Κυπριακή Δημοκρατία είμαστε έτοιμοι να αξιοποιηθεί η χώρα μας ως το επιχειρησιακό κέντρο, λόγω και της εγγύτητας με τον Λίβανο, των εξωτερικών σχέσεων με τον Λίβανο, αλλά έχουμε και την υποδομή για εκπαίδευση. Γνωρίζετε το Εκπαιδευτικό Κέντρο CYCLOPS, το οποίο εγκαθιδρύθηκε στην Κυπριακή Δημοκρατία μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Έχει ήδη εκπαιδεύσει άτομα από 50 χώρες της περιοχής. Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε αυτόν τον πολύ σημαντικό ρόλο.
Μετανάστευση: Θεωρώ ότι οι ενέργειες της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι σήμερα, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε πέραν του 90% μείωση των αφίξεων –μια αύξηση 180% σε σχέση με τις επιστροφές, σε σύγκριση πάντα με το 2022– και οι πρακτικές που ακολουθούμε, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρότυπο. Στηρίζουμε τη θέση για ένα ευρωπαϊκό μηχανισμό άμεσης ανάγκης, ειδικότερα όταν βλέπουμε φαινόμενα εργαλειοποίησης. Είδαμε από πολλές χώρες να εργαλειοποιούν το μεταναστευτικό.
Τελευταίο θέμα, θα έχω την ευκαιρία, ήδη το έπραξα με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, να συζητήσω με τους ομολόγους μου σε σχέση με την αίτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας για πλήρη ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν. Έχει ήδη ολοκληρωθεί όλη η τεχνική επεξεργασία και ευελπιστούμε εντός Δεκεμβρίου να συζητηθεί το θέμα στο αρμόδιο συμβούλιο, έτσι ώστε να ληφθούν και οι τελικές πολιτικές αποφάσεις.»
Ερωτηθείς αν θα ενημερώσει τους ομολόγους του για το θέμα του μνημονίου συνεργασίας των κατεχομένων περιοχών με την Τουρκία ο Πρόεδρος απάντησε: «Σίγουρα, είναι ένα θέμα, στο πλαίσιο της συζήτησης για την ενέργεια, που θα αναφερθούμε, η γεωπολιτική, ενεργειακή, οικονομική σπουδαιότητα του GSI. Θα αναφερθούμε και στις παράνομες προσπάθειες της Τουρκίας σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα.»
Σε ερώτηση αναφορικά με το κατά πόσο αναμένεται να επηρεάσει τις συζητήσεις στο Συμβούλιο η συμφωνία των ηγετών των ΗΠΑ Donald Trump και της Ρωσίας Vladimir Putin, ο Πρόεδρος απάντησε: «Σίγουρα είναι κάτι που θα συζητηθεί, είναι κάτι που μας προβληματίζει. Θα ήταν σαφώς καλύτερα να υπήρχε συνεννόηση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) για το συγκεκριμένο θέμα. Θα συζητήσουμε σήμερα. Για εμάς η προτεραιότητά μας είναι να δούμε πρώτα τα του οίκου μας, τι κάνουμε εμείς ως ΕΕ, ως κράτη μέλη, και γι’ αυτό υποστηρίζουμε μια σαφώς περαιτέρω ευελιξία από πλευράς ΕΕ σε σχέση με τη λήψη εθνικών μέτρων.»
Κληθείς να σχολιάσει κατά πόσο αναμένονται δύσκολες συζητήσεις για την Κίνα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε: «Θεωρώ, λαμβάνοντας υπόψη και τη συζήτηση που έγινε τώρα στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ότι υπάρχει μια σαφώς πιο ενισχυμένη κοινή προσέγγιση σε σχέση με το πώς η ΕΕ θα πρέπει να προσεγγίσει την Κίνα. Άρα, δεν περιμένω ιδιαίτερα δύσκολες συζητήσεις στο θέμα αυτό. Θεωρώ ότι θα κυριαρχήσει το ΠΔΠ. Έχουμε ενώπιόν μας ένα νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο και σίγουρα το θέμα της ενέργειας, που άπτεται της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, άπτεται [ταυτόχρονα] του κόστους που καλούνται και τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις να ανταποκριθούν, σε μια παρατεταμένη και πρωτοφανή κρίση.»
Ερωτηθείς σχετικά με τη δεύτερη Σύνοδο Κορυφής μεταξύ της ΕΕ και του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), στη Σαουδική Αραβία, και το τι αναμένεται από τη Σύνοδο, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης απάντησε: «Καταρχάς, θα πρέπει να δούμε, και αυτό θα συζητήσουμε σήμερα αφού ενημερωθούμε από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατά πόσον θα πραγματοποιηθεί η Σύνοδος Κορυφής. Είμαστε έτοιμοι να μεταβούμε και, ασφαλώς, εάν η Σύνοδος πραγματοποιηθεί, η Κύπρος θα είναι παρούσα. Στόχος μας από τη Σύνοδο αυτή είναι να υπάρξουν απτά αποτελέσματα, τα οποία θα φέρουν την περιοχή του Κόλπου και την ΕΕ πιο κοντά. Γνωρίζετε πολύ καλά ότι αυτό αποτέλεσε μία από τις βασικές μας προτεραιότητες κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας. Μάλιστα, πραγματοποιήσαμε Άτυπο Συμβούλιο στη Λευκωσία, με τη συμμετοχή της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, του Λιβάνου, της Συρίας, καθώς και χωρών του Κόλπου. Υποστηρίζουμε σθεναρά την περαιτέρω προσέγγιση της ΕΕ με την περιοχή, μέσω, επαναλαμβάνω, συγκεκριμένων και θετικών εξελίξεων. Ωστόσο, προτεραιότητα αυτή τη στιγμή είναι να διαπιστώσουμε κατά πόσον θα πραγματοποιηθεί η Σύνοδος Κορυφής. Μέχρι στιγμής, δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση.»
Σε ερώτηση δημοσιογράφου αναφορικά με την παροχή ασφάλειας από την ΕΕ στην περιοχή του Κόλπου, ο Πρόεδρος είπε: «Ασφαλώς, θα πρέπει να διαδραματίσουμε ρόλο παρόχου ασφάλειας στη Μέση Ανατολή και στην περιοχή του Κόλπου. Η δική μας ασφάλεια, η ασφάλεια του Κόλπου και η ασφάλεια της ΕΕ είναι αλληλένδετες. Συνεπώς, θα πρέπει να εργαστούμε από κοινού, και η ΕΕ να διαδραματίσει έναν πολύ πιο ενεργό ρόλο, τόσο σε θέματα ασφάλειας όσο και σε άλλους τομείς.»
Ερωτηθείς σχετικά με τα επόμενα βήματα στις συζητήσεις για το ΠΔΠ, ο Πρόεδρος είπε: «Θεωρώ ότι δυο-τρία σημεία είναι τα πιο σημαντικά. Πρώτον, η συζήτηση για το ΠΔΠ για εμάς είναι πρωτίστως πολιτική συζήτηση. Δεν είναι οικονομική συζήτηση. Είναι μια πολιτική συζήτηση, η οποία θα πρέπει να αντανακλά τις προτεραιότητες της ΕΕ την επόμενη περίοδο και γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά που θα πρέπει να επικεντρωθούμε. Το δεύτερο πολιτικό στοιχείο, αν θέλετε, αυτής της συζήτησης, είναι το γεγονός ότι δεν έχουμε κυβέρνηση στη Σουηδία. Γίνονται προσπάθειες για τον σχηματισμό κυβέρνησης, χωρίς να αποκλείεται το οτιδήποτε. Την ίδια στιγμή, είναι οι εκλογές στην Ισπανία, που δεν ξέρουμε το αποτέλεσμα. Δεν ξέρουμε αν θα είναι εφικτό να σχηματιστεί κυβέρνηση και την ίδια στιγμή το 2027 αναμένονται εκλογές στη Γαλλία, στην Ιταλία, στην Πολωνία, ενδεχομένως και σε άλλα κράτη μέλη. Άρα είναι πολύ σημαντικό να υπάρξει συμφωνία πριν από το τέλος του έτους. Στο τεχνικό κομμάτι έχουμε μια μείωση περίπου στο 8% από τους Ιρλανδούς, στην πρόταση της Επιτροπής. Δεν είναι κάτι που συμφωνούμε αλλά θεωρώ –γιατί στο τέλος της ημέρας θα είναι ένας συμβιβασμός– αυτή η μείωση θα αυξηθεί ακόμη λίγο. Ενδεχομένως να έχουμε έναν διπλό αριθμό μείωσης 10%-12%. Αλλά το πιο σημαντικό είναι να υπάρξει πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους.»
Σε ερώτηση σχετικά με το τι αναμένεται να συζητηθεί αναφορικά με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο Πρόεδρος είπε: «Αναμένω να κινηθούμε όλοι προς την ίδια κατεύθυνση. Όπως το βλέπουμε εμείς, οι κατευθύνσεις, στις οποίες πρέπει να κινηθούμε είναι τρεις. Μέτρα με άμεσο αντίκτυπο στους πολίτες, πρωτίστως στα νοικοκυριά, στην οικογένεια και στις επιχειρήσεις. Δηλαδή, τα αποφασίζουμε και την επόμενη μέρα [υλοποιούνται], έχουν άμεσο αντίκτυπο. Το δεύτερο είναι θεσμικά, αν θέλετε, μέτρα, τα οποία θα υλοποιηθούν όχι άμεσα, γιατί χρειάζεται κάποια προεργασία, αλλά θα βοηθήσουν στην απεξάρτηση της ΕΕ από την περιοχή. Και είναι σε αυτό το πλαίσιο που θα αναφερθούμε και στη σημασία του GSI, της [ηλεκτρικής] διασύνδεσης των κρατών μελών. Και το τρίτο, που τουλάχιστον εμείς στην Κύπρο προς αυτή την κατεύθυνση κινούμαστε, είναι η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, για να μπορούν να ανταποκριθούν, ανάμεσα σε άλλα, και στις σημερινές προκλήσεις.
Τέλος, ερωτηθείς εάν θα υποδεχόταν τη Βρετανία πίσω στην ΕΕ, ο Πρόεδρος είπε: «Εάν η Βρετανία είναι έτοιμη να επιτρέψει, εμείς είμαστε έτοιμοι να την υποδεχτούμε.»