Εγγραφα φωτιά που δημοσιοποιεί πλέον η CIA αποκαλύπτουν όλα τις πληροφορίες που είχαν στα χέρια τους οι Αμερικανοί τόσο πριν την εισβολή του Αττίλα, όσο και για τα σχέδια της Αγκυρας για την επόμενη μέρα. Σε έγγραφο της CIA με ημερομηνία 20 Νοεμβρίου 1967, γίνεται μια πλήρης περιγραφή ενός σεναρίου τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Στο έγγραφο περιλαμβάνονται όλες οι πιθανές κινήσεις των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και στην Ελλάδα. Γίνεται ποσοτική ανάλυση των δυνάμεων των τριών εμπλεκόμενων χωρών, Ελλάδας, Κύπρου και Τουρκίας και αναφέρεται η πιθανότητα εισβολής στη Θράκη και η πιθανή πορεία που θα ακολουθούσαν σε αυτή τη περίπτωση οι τουρκικές δυνάμεις.
Μια ημέρα μετά την Τουρκική εισβολή στις βόρειες ακτές της Κύπρου, άλλο απόρρητο τηλεγράφημα αναλύει την «περισσότερο από καλοδεχούμενη» ενίσχυση των Τουρκικών στρατευμάτων με ελικόπτερα, και αναφέρεται στη ενίσχυση των ελληνικών στρατευμάτων στον Έβρο και την προετοιμασία για «πιθανότητα πολέμου» και καταλήγει ότι οι ενίσχυση των Τουρκικών δυνάμεων και οι αεροπορικές επιδρομές, έχουν φέρει την Ελλάδα κοντά στην αποχώρηση από το ΝΑΤΟ.
Απόρρητο τηλεγράφημα προς τον Κίσινγκερ στις 5 Σεπτεμβρίου 1974, αναφέρει ότι οι Τούρκοι θα επιχειρήσουν να στήσουν μια «δεύτερη γραμμή του Αττίλα» από τη Λευκωσία μέχρι τη Λάρνακα. Στο τηλεγράφημα εκφράζεται η εκτίμηση ότι η επιχείρηση θα χρειαστεί μόλις 2 μέρες για να ολοκληρωθεί καθώς τα τουρκικά στρατεύματα έχουν ενισχυθεί σημαντικά, σε αντίθεση με τα ελληνικά που, όντας αποδυναμωμένα, δεν θα είναι σε θέση να προβάλλουν σημαντική αντίσταση. Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι η εκπεφρασμένη άποψη των Αμερικανών υπέρ της δημιουργίας της δεύτερης γραμμής, καθώς θα ενισχύσει την τουρκική διαπραγματευτική θέση και θα φέρει τους Τουρκοκυπρίους εντός των ελεγχόμενων από τους Τούρκους εδαφών, «σώζοντας τους από την ελληνική εκδίκηση»!
Ένα άλλο τηλεγράφημα των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, της CIA, με αποδέκτη και αυτό τον Χένρι Κίσιγκερ αναφέρεται στη μεταφορά των Τουρκοκυπρίων από τις βρετανικές βάσεις μέσω Τουρκίας στα κατεχόμενα.
Αναφέρεται και στο θάνατο του Πανίκου Δημητρίου από τους Βρετανούς( 17 Ιανουαρίου 1975). Το έγγραφο βασισμένο σε πληροφορίες και σε εκτιμήσεις εξέφραζε ανησυχίες για τυχόν επεισόδια και συγκρούσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων ενώ δεν απέκλειαν και επέμβαση του κατοχικού στρατού. Όλα αυτά, βεβαίως, δεν επιβεβαιώθηκαν στην πορεία. Ενδιαφέρον έχει και οι συζητήσεις που έγιναν για το διαχωρισμό των πληθυσμών και την επιβολή της διχοτόμησης. Το έγγραφο των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών αποχαρακτηρίστηκε πρόσφατα, μαζί με πλειάδα άλλων.
Στο έγγραφο της CIA αναφέρεται ότι στήθηκε, τον Ιανουάριο του 1975, αερογέφυρα για τη μεταφορά Τουρκοκυπρίων από τη βρετανική βάση ( τίτλος εγγράφου: Διακοινοτικές συγκρούσεις και της περαιτέρω παρέμβαση της Τουρκίας στην Κύπρο). Μας ανησυχεί, αναφέρεται, ότι η οργισμένη αντίδραση των Ελλήνων Κυπρίων στην μεταφορά των Τ/κ, θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες διακοινοτικές μάχες και πιθανόν να προκαλέσει μια βίαιη αντίδραση από τις τουρκικές δυνάμεις στην Κύπρο. Στο ίδιο έγγραφο, επισημαίνεται πως υπήρξαν διαδηλώσεις Ελληνοκυπρίων κατά της ενέργειας των Βρετανών να μεταφέρουν τους Τουρκοκύπριους, που κατοικούσαν στα χωριά της Λεμεσού στις περιοχές που είχαν καταλάβει οι τουρκικές κατοχικές δυνάμεις τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1974. Οι πρώτες διαδηλώσεις έγιναν στην πόλη της Λεμεσού, στη συνέχεια μεταφέρθηκαν και στις βάσεις.
Σύμφωνα με το έγγραφο, Έλληνες Κύπριοι διαδηλωτές έσπασαν την περίμετρο του Ακρωτηρίου( στρατιωτική βάση) . Όπως αναφέρεται, οι Έλληνες Κύπριοι διαδηλωτές κατάφεραν να μπλοκάρουν το δρόμο που οι ( Τ/Κ) «πρόσφυγες» θα έπρεπε να ταξιδέψουν για να φτάσουν στο σημείο επιβίβασης για την αερογέφυρα που είχε στηθεί για να μεταφερθούν στην τουρκική ενδοχώρα ( και από εκεί στα κατεχόμενα). Οι διαδηλωτές, όπως αναφέρεται, συγκρούστηκαν με τα βρετανικά στρατεύματα που χρησιμοποιούσαν μάνικες με νερό και δακρυγόνα «σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν τον όχλο».
Ένας Έλληνας Κύπριος σκοτώθηκε όταν χτυπήθηκε από τεθωρακισμένο όχημα( αναφέρεται στον Πανίκο Δημητρίου, τον 17χρονο μαθητή του Λανιτείου Γυμνασίου Λεμεσού). Μέχρι στιγμής, όπως αναφέρεται το έγγραφο των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, «δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι οι Έλληνες Κύπριοι θα στρέψουν την οργή τους στις περίπου 12.000 Τουρκοκύπριους που εξακολουθούν να ζουν σε περιοχές του νησιού που ελέγχονται από τους Έλληνες».
…Σε συνάντηση των υπουργών εξωτερικών του ΝΑΤΟ τον Δεκέμβριο του 1974, ο Κίσσιγκερ παρότρυνε τον Βρετανό ομόλογό του Τζέημς Κάλλαχαν να στείλει τους Τουρκοκύπριους «πρόσφυγες» από το Ακρωτήρι στην Τουρκία, με το επιχείρημα ότι αυτό θα ωθούσε την τελευταία σε αντισταθμιστικές παραχωρήσεις, βοηθώντας έτσι τον ίδιο να αντικρούσει τις προσπάθειες στο Αμερικανικό Κογκρέσσο για επιβολή εμπάργκο όπλων στην Άγκυρα εξαιτίας της εισβολής στην Κύπρο.
«Κι αυτό παρά το γεγονός ότι πολλοί (Τουρκοκύπριοι) είχαν εκφράσει σαφώς την προτίμηση να μείνουν στις πατρογονικές τους εστίες», παρατηρεί ο Χίτσενς.
Τελικά, η απόφαση για εκκένωση της Βάσης από τους Τουρκοκύπριους κοινοποιήθηκε στις 14 Ιανουαρίου και άρχισε να εφαρμόζεται κιόλας την επομένη με μια μαζική αεροπορική επιχείρηση. Σύμφωνα με τον Τούρκο δημοσιογράφο Αλι Μπιράντ, που τον έκαναν γνωστό τα βιβλία του για την τουρκική εισβολή, την απόφαση μετέφερε στην Άγκυρα ο Βρετανός πρέσβης εκεί Φίλιπ Χόρας με αυτά τα λόγια: «Αύριο αφήνονται ελεύθεροι οι 8,000 Τουρκοκύπριοι που βρίσκονται στις αγγλικές βάσεις. Θα μεταφερθούν με αερογέφυρα στην Τουρκία και από κει θα τους πάτε όπου θέλετε».